Oleh : Kamarul Hazim (Penganalisis Politik Bebas)
Dalam politik, dendam selalunya lebih mudah dijual berbanding kemaafan. Ia lebih panas, lebih cepat menjadi tajuk, dan lebih mudah menggerakkan emosi penyokong. Tetapi politik yang hanya hidup dengan dendam jarang mampu membina semula sebuah parti yang sedang luka.
Sebab itu, episod terbaru membabitkan Datuk Onn Hafiz Ghazi dan Datuk Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi dalam podcast Keluar Sekejap wajar dibaca dengan lebih mendalam. Ia bukan sekadar cerita seorang Menteri Besar pernah mengkritik Presiden UMNO, kemudian memohon maaf. Ia membuka ruang untuk melihat satu sisi politik Zahid yang jarang diberi perhatian: kesediaan untuk tidak membalas secara berlebihan, walaupun pernah diserang dari dalam rumah sendiri.
Onn Hafiz bukan pengkritik kecil. Selepas PRU15, beliau antara pemimpin UMNO yang secara terbuka menggesa Zahid berundur. Kenyataan itu dibuat ketika UMNO berada dalam tekanan besar, selepas Barisan Nasional mencatat prestasi paling lemah dalam sejarah pilihan raya umum. Dalam suasana seperti itu, setiap desakan terhadap Presiden parti bukan sekadar kenyataan politik biasa. Ia membawa maksud bahawa kepimpinan Zahid sedang dicabar dari dalam.
Namun dalam episod Keluar Sekejap, Onn Hafiz mendedahkan bahawa beliau kemudian bertemu Zahid dan memohon maaf. Lebih penting, beliau memberi gambaran bahawa hubungan parti dan urusan pentadbiran selepas itu dapat diteruskan. Di sinilah naratif sebenar mula terbentuk: Zahid tidak memilih untuk menjadikan episod itu sebagai perang panjang.
Dalam politik UMNO, perkara seperti ini bukan kecil. Parti itu bukan sekadar organisasi pilihan raya; ia juga sebuah rumah besar yang penuh dengan sejarah, hierarki, luka lama, persaingan, dan ego politik. Bila seorang pemimpin muda negeri seperti Onn pernah menggesa Presiden berundur, kemudian masih diberi ruang untuk terus menjalankan tanggungjawab politik dan pentadbiran, ia menunjukkan wujud satu bentuk kemaafan politik yang praktikal.
Bukan kemaafan sentimental. Bukan juga kemaafan kosong. Tetapi kemaafan yang digunakan untuk menutup konflik supaya kerja lebih besar boleh diteruskan.
Episod kedua yang menguatkan lagi bacaan ini ialah Khairy Jamaluddin. KJ bukan sahaja pernah mencabar Zahid dalam pemilihan UMNO 2018, tetapi selepas itu menjadi antara suara paling lantang mengkritik hala tuju parti. Selepas PRU15, beliau dipecat daripada UMNO.
Dalam tempoh selepas itu, KJ terus kekal sebagai figura politik yang berpengaruh melalui media, podcast dan komentar awam.
Namun apabila KJ mengemukakan permohonan untuk kembali ke UMNO, Zahid tidak menutup pintu secara keras. Permohonan itu diterima dan dibawa melalui kerangka inisiatif Rumah Bangsa. Sekali lagi, ini tidak semestinya bermaksud semua luka lama selesai. Tetapi ia menunjukkan bahawa pintu politik tidak dikunci selamanya.
Di sinilah Zahid sedang memainkan satu pendekatan yang lebih halus: mengubah kemaafan menjadi strategi penyatuan.
Bagi penyokong tegar, mungkin ada yang mahu Presiden parti membalas pengkritik dengan tindakan lebih keras. Tetapi bagi parti yang pernah kalah kerajaan buat pertama kali selepas PRU14, kemudian merosot lagi dalam PRU15, politik menghukum tanpa henti bukan lagi kemewahan yang mampu ditanggung UMNO. Parti itu memerlukan semula jaringan, tokoh, jentera, pemikir, pengkritik, dan generasi yang pernah menjauh.
UMNO hari ini bukan UMNO zaman dominasi mutlak. Ia tidak lagi berada dalam kedudukan selesa sebagai parti kerajaan yang paling kuat. Selepas PRU14, UMNO memasuki fasa paling sukar dalam sejarah moden parti: kehilangan kuasa, hilang keyakinan sebahagian pengundi Melayu, berdepan tekanan imej, dan menyaksikan ramai pemimpin serta ahli mencari arah baharu.
Zahid mengambil alih UMNO bukan ketika parti sedang berada di puncak, tetapi ketika parti itu sedang cedera. Ini penting untuk difahami. Pemimpin yang mengambil alih organisasi ketika krisis biasanya akan menjadi sasaran paling mudah. Segala kemarahan terhadap kekalahan, kekecewaan akar umbi dan tekanan masa depan parti akan tertumpu kepada dirinya.
Sebab itu, membaca Zahid hanya melalui lensa kontroversi tidak memadai. Suka atau tidak, beliau merupakan figura yang memegang UMNO ketika parti itu melalui dua fasa besar: trauma pasca-PRU14 dan penyusunan semula pasca-PRU15. Dalam tempoh itu, beliau bukan sahaja perlu menjaga parti, tetapi juga mengurus kedudukan UMNO dalam kerajaan yang terbentuk selepas Parlimen tergantung.
Di peringkat nasional, kestabilan Kerajaan Perpaduan juga berkait rapat dengan kestabilan UMNO dan Barisan Nasional. Selepas PRU15, Malaysia tidak mendapat pemenang mutlak. Kerajaan yang terbentuk ialah kerajaan gabungan, dan dalam kerajaan seperti ini, setiap parti komponen perlu mengurus konflik dalaman dengan berhati-hati. Jika UMNO terus berpecah, kesannya bukan hanya kepada parti, tetapi juga kepada kestabilan politik negara.
Dalam konteks itu, sikap tidak membalas secara keras terhadap Onn Hafiz dan ruang yang dibuka kepada KJ boleh dibaca sebagai sebahagian daripada pendekatan lebih besar. Zahid seolah-olah memahami bahawa UMNO tidak boleh membina masa depan dengan hanya mengenang siapa pernah melawan siapa. Pada akhirnya, parti itu perlu memilih: mahu terus mengira luka lama, atau mula membina jambatan baharu.
Namun artikel ini juga tidak harus menutup realiti. Politik maaf tidak boleh berhenti sebagai simbol. Jika Rumah Bangsa mahu menjadi naratif besar UMNO, ia perlu diterjemahkan kepada pembaharuan sebenar: budaya parti yang lebih terbuka, ruang untuk anak muda, disiplin organisasi, keberanian menerima kritikan, dan keupayaan menjawab keresahan pengundi.
Kemaafan hanya menjadi kuat apabila ia disusuli pembinaan. Jika tidak, ia sekadar episod sementara.
Tetapi dalam kes Zahid, Onn Hafiz dan KJ, sekurang-kurangnya ada satu isyarat yang jelas: UMNO sedang cuba bergerak daripada politik menghukum kepada politik menghimpun. Daripada melihat pengkritik sebagai musuh kekal, kepada melihat mereka sebagai sebahagian daripada keluarga politik yang mungkin masih boleh pulang.
Itu bukan perkara kecil bagi sebuah parti yang sedang berusaha membina semula keyakinan.
Zahid mungkin bukan pemimpin yang bebas daripada kritikan. Beliau juga bukan figura yang diterima semua pihak tanpa pertikaian. Tetapi dalam beberapa episod penting kebelakangan ini, ada satu corak yang boleh diperhatikan: beliau tidak memilih untuk menutup semua pintu. Beliau tidak menjadikan setiap kritikan sebagai permusuhan abadi. Beliau memberi ruang kepada maaf, rundingan dan pemulihan hubungan.
Dalam politik Malaysia yang semakin keras dan mudah terpecah, sikap seperti itu mempunyai nilai tersendiri.
Akhirnya, kekuatan seorang pemimpin tidak hanya diukur pada kemampuan mengalahkan lawan. Kadang-kadang, ia diukur pada kemampuan menahan diri daripada membalas, terutama apabila membalas itu mudah. Dalam hal ini, Zahid sedang membina satu mesej politik yang lebih senyap tetapi penting: UMNO hanya boleh kuat semula jika rumahnya cukup besar untuk menerima mereka yang pernah pergi, pernah menegur, bahkan pernah melawan.
Dan mungkin, di situlah politik maaf mula membuka jalan baharu untuk UMNO.
Leave a Reply