Oleh : Dr Munirah Ahmed (Aktivis Pendidikan)
Bagi pasangan muda di bandar, soalan tentang anak bukan lagi sekadar bila mahu masuk sekolah. Soalan yang lebih awal dan lebih berat ialah: mampu atau tidak hantar anak ke TASKA atau tadika yang selamat, berkualiti dan dekat dengan tempat kerja?
Inilah realiti baharu keluarga muda Malaysia. Pendidikan awal kanak-kanak, yang dahulu dilihat sebagai persediaan asas sebelum Tahun Satu, kini menjadi sebahagian daripada tekanan kos hidup isi rumah. Bayaran bulanan TASKA, yuran pendaftaran, uniform, buku, makanan, pengangkutan, kelas tambahan, aktiviti luar dan caj lanjutan masa menjadikan pendidikan awal bukan lagi urusan kecil dalam bajet keluarga.
Bagi keluarga M40 bandar, kos ini boleh menjadi komitmen tetap yang hampir menyamai ansuran kereta kecil. Bagi keluarga B40 pula, pilihan menjadi lebih sempit: hantar ke pusat yang murah tetapi jauh, bergantung kepada ahli keluarga, mencari pengasuh tidak formal, atau salah seorang ibu bapa terpaksa mengurangkan waktu kerja.
Akhirnya, isu tadika dan TASKA bukan lagi isu pendidikan semata-mata. Ia sudah menjadi isu ekonomi keluarga, penyertaan wanita dalam tenaga kerja, keselamatan kanak-kanak dan keadilan sosial.
Kos Pendidikan Awal Semakin Menekan
Di kawasan bandar seperti Kuala Lumpur, Selangor, Johor Bahru dan Pulau Pinang, kos TASKA dan tadika boleh berubah mengikut lokasi, jenama, kurikulum, nisbah guru kepada murid, kemudahan, makanan dan tempoh penjagaan. Pusat yang menawarkan program dwibahasa, Montessori, STEM awal, hafazan, kelas bahasa, aktiviti kreatif atau penjagaan penuh hari biasanya mengenakan bayaran lebih tinggi.
Bagi ibu bapa bekerja, pilihan paling praktikal selalunya bukan yang paling murah. Mereka perlu memilih pusat yang dekat dengan rumah atau tempat kerja, waktu operasi yang sesuai, guru yang dipercayai, keselamatan yang baik dan rekod penjagaan yang meyakinkan. Semua itu datang dengan kos.
Di sinilah dilema bermula. Ibu bapa mahu yang terbaik untuk anak. Tetapi “yang terbaik” semakin mahal. Mereka mahu anak selamat, makan dengan baik, belajar dengan ceria dan diasuh oleh guru yang terlatih. Tetapi dalam masa yang sama, mereka perlu membayar sewa rumah, ansuran kereta, makanan, insurans, bil utiliti dan komitmen keluarga lain.
Bagi pasangan muda yang baru membina kehidupan, kos TASKA dan tadika boleh menjadi antara perbelanjaan paling besar selepas rumah, kereta dan makanan.
Pendidikan Awal Bukan Tempat Simpan Anak
Masalah utama dalam perbincangan awam ialah ramai masih melihat TASKA dan tadika sebagai tempat “jaga anak” sementara ibu bapa bekerja. Pandangan ini terlalu sempit.
Pendidikan awal kanak-kanak ialah fasa penting dalam perkembangan otak, emosi, bahasa, sosial dan tingkah laku anak. Pada usia awal, anak belajar membina rutin, berkomunikasi, berkawan, mengurus emosi, mengenal huruf dan nombor, serta membentuk keyakinan diri.
Jika pendidikan awal berkualiti hanya boleh diakses oleh keluarga yang mampu, jurang pendidikan bermula lebih awal daripada Tahun Satu. Anak daripada keluarga berkemampuan masuk sekolah rendah dengan lebih banyak pendedahan, bahasa yang lebih baik, kemahiran sosial lebih tersusun dan keyakinan lebih tinggi. Anak daripada keluarga miskin pula mungkin masuk sekolah dengan pengalaman pembelajaran yang lebih terhad.
Ini menjadikan pendidikan awal sebagai isu keadilan sosial. Jika negara serius mahu memecahkan kitaran kemiskinan, pendidikan awal tidak boleh dibiarkan menjadi pasaran bebas sepenuhnya yang hanya memihak kepada mereka yang mampu membayar.
Keluarga Muda Terperangkap Antara Kos, Kualiti Dan Keselamatan
Ibu bapa hari ini tidak hanya mencari pusat yang murah. Mereka mencari pusat yang selamat.
Kebimbangan terhadap kes pengabaian, kecuaian, kekurangan pengawasan atau pusat tidak berdaftar menyebabkan ramai ibu bapa sanggup membayar lebih untuk mendapatkan keyakinan. Tetapi apabila kos terlalu tinggi, sebahagian keluarga akhirnya terpaksa berkompromi.
Di sinilah wujud risiko besar. Apabila pusat berdaftar dan berkualiti terlalu mahal atau tidak mencukupi di kawasan tertentu, ibu bapa mungkin beralih kepada penjagaan tidak formal. Ada yang menghantar anak kepada jiran, kenalan, saudara, pengasuh rumah atau pusat kecil yang tidak jelas status pendaftarannya.
Bukan semua penjagaan tidak formal bermasalah. Ramai pengasuh benar-benar ikhlas dan berpengalaman. Tetapi dari sudut dasar awam, apabila terlalu banyak keluarga bergantung kepada sistem tidak formal, kerajaan sukar memantau standard keselamatan, latihan pengasuh, nisbah penjaga-anak dan kualiti perkembangan kanak-kanak.
Masalah kos akhirnya boleh bertukar menjadi masalah keselamatan.
Kritikan Terhadap Dasar Semasa
Kerajaan telah menyediakan beberapa bentuk sokongan, termasuk pelepasan cukai untuk ibu bapa yang menghantar anak ke TASKA atau tadika berdaftar. Dalam Belanjawan 2026, pelepasan cukai berkaitan penjagaan anak turut diperluas kepada pusat jagaan atau transit berdaftar untuk kanak-kanak sehingga umur 12 tahun.
Langkah ini baik, tetapi ia belum cukup.
Masalah utama pelepasan cukai ialah manfaatnya lebih terasa kepada isi rumah yang membayar cukai pendapatan. Bagi keluarga berpendapatan rendah yang tidak cukup pendapatan untuk dikenakan cukai, pelepasan cukai tidak banyak membantu. Mereka memerlukan subsidi langsung, baucar pendidikan awal atau tempat awam yang lebih banyak dan berkualiti.
Dalam bahasa mudah: keluarga M40 mungkin terbantu melalui pelepasan cukai, tetapi keluarga B40 memerlukan bantuan tunai atau subsidi yuran yang lebih terus.
Kritikan kedua ialah akses. Tidak semua kawasan mempunyai TASKA atau tadika berkualiti dengan harga berpatutan. Di bandar, permintaan tinggi menyebabkan harga naik. Di luar bandar atau kawasan pinggir bandar pula, pilihan mungkin terhad. Akhirnya, ibu bapa terpaksa memilih antara kos, jarak dan kualiti.
Kritikan ketiga ialah status profesion pendidik awal kanak-kanak. Kita mahu guru TASKA dan tadika menjaga anak kecil dengan penuh kasih sayang, sabar dan profesional. Tetapi dalam masa yang sama, sektor ini sering berdepan isu gaji rendah, beban kerja tinggi dan kadar keluar masuk pekerja. Jika negara mahu pendidikan awal berkualiti, pekerja dalam sektor ini juga perlu dimartabatkan.
Cadangan: Pendidikan Awal Sebagai Infrastruktur Sosial Negara
Pertama, kerajaan perlu melihat TASKA dan tadika sebagai infrastruktur sosial, bukan sekadar perkhidmatan swasta. Sama seperti sekolah, klinik dan pengangkutan awam, pendidikan awal membantu keluarga bekerja, menyokong perkembangan anak dan meningkatkan produktiviti negara.
Kedua, perlu ada subsidi bersasar untuk keluarga B40 dan M40 rendah. Bantuan tidak semestinya sama rata untuk semua. Kerajaan boleh memperkenalkan baucar pendidikan awal berdasarkan pendapatan isi rumah, lokasi dan jumlah anak. Baucar ini hanya boleh digunakan di pusat berdaftar bagi menggalakkan pendaftaran dan pematuhan standard.
Ketiga, kerajaan negeri dan PBT boleh membangunkan lebih banyak TASKA komuniti di kawasan perumahan padat, PPR, kawasan industri dan bandar satelit. Ramai ibu bapa tidak hanya perlukan pusat murah, tetapi pusat yang dekat dan dipercayai.
Keempat, majikan besar perlu digalakkan menyediakan TASKA tempat kerja atau bekerjasama dengan pusat berdaftar berhampiran. Ini bukan sekadar kebajikan pekerja. Ia boleh mengurangkan tekanan ibu bapa, meningkatkan produktiviti dan membantu wanita kekal dalam pasaran kerja.
Kelima, standard keselamatan dan kualiti mesti diperkukuh. Pendaftaran sahaja tidak mencukupi jika pemantauan lemah. Pemeriksaan berkala, latihan wajib, nisbah pengasuh kepada kanak-kanak, prosedur kecemasan dan rekod aduan perlu lebih tersusun.
Keenam, pendidik awal kanak-kanak perlu diberi laluan kerjaya yang lebih baik. Jika kita mahu anak-anak diasuh oleh tenaga mahir, maka latihan, gaji, pengiktirafan dan pembangunan profesional mereka mesti ditingkatkan.
Ketujuh, kerajaan boleh memperkenalkan data terbuka mengenai pusat berdaftar, yuran anggaran, kapasiti, status pemeriksaan dan lokasi. Ibu bapa tidak patut membuat keputusan hanya berdasarkan promosi media sosial. Mereka memerlukan maklumat yang mudah, dipercayai dan rasmi.
Keluarga Muda Tidak Patut Dibiarkan Sendirian
Isu kos TASKA dan tadika adalah cermin kepada tekanan hidup keluarga muda Malaysia. Mereka mahu bekerja, membina kerjaya, membesarkan anak dan memberi pendidikan terbaik. Tetapi sistem sokongan yang ada belum cukup kuat untuk menampung realiti baharu kehidupan bandar.
Jika kos pendidikan awal terus meningkat tanpa sokongan dasar yang lebih berani, kesannya bukan kecil. Ada ibu bapa akan menangguhkan kelahiran anak. Ada ibu atau bapa terpaksa keluar daripada tenaga kerja. Ada anak tidak mendapat pendidikan awal berkualiti. Ada keluarga terpaksa memilih penjagaan yang kurang sesuai kerana faktor harga.
Akhirnya, negara juga menanggung kesan.
Malaysia tidak boleh bercakap tentang modal insan masa depan jika pendidikan awal masih menjadi beban peribadi keluarga semata-mata. Anak-anak kecil hari ini ialah murid sekolah rendah esok, pekerja masa depan dan pemimpin negara akan datang. Melabur dalam pendidikan awal bukan kos hangus. Ia adalah pelaburan sosial paling awal dan paling penting.
Pendidikan awal kanak-kanak tidak boleh menjadi kemewahan untuk keluarga yang mampu. Ia mesti menjadi hak asas yang boleh diakses oleh semua keluarga, dengan kualiti yang selamat, berpatutan dan dipercayai.
Kerana masa depan pendidikan negara tidak bermula di universiti.
Ia bermula di TASKA, tadika, ruang bermain, meja kecil, buku pertama dan guru pertama yang mengajar seorang anak bahawa belajar itu selamat, menyeronokkan dan penuh harapan.
Leave a Reply